USAPER

bos

Bilecik
destek@usaper.com
2970

Baş Ağrısı, Nedenleri, Yaklaşım, Hikaye, Muayene Yöntemleri

    Nontravmatik baş ağrıları acil servise olan başvuruların yaklaşık olarak % 0,5 ini oluşturur. Bunların % 10-15 inde altta yatan ciddi bir patoloji vardır. Hastalar tipik olarak aşağıdaki üç şikayetten biriyle gelirler.

  • Daha öncekilere hiç benzemeyen (İlk def bu kadar şiddetli yada en kötüsü şeklinde tariflenen) ciddi baş ağrısı.
  • Diğer endişe edici durumlarda ( Bilinç durum değişikliği, ateş, fokal norolojik bulgu) birlikde olan baş ağrısı
  • Tedaviye yanıt vermeyen kronik ciddi baş ağrısı

Sebepler

    Primer Baş Ağrıları

  • Migren
  • Gerilim başağrıları
  • Küme başağrıları
  • Çeşitli başağrıları ( Bening öksürük başağrısı, bening eforla görülen başağrısı)

    Sekonder Baş Ağrısı

  • Kafa Travması
  • Damarsal (İnme, İntrakraniyal kanama, subaraknoid kanama)
  • Damarsal olmayan intrakraniyal bozukluklar ( Bos basıncı artması, İntrakraniyal tomör)
  • Madde kötüye kullanımı yada yoksunluğu ( Analjezi geri çekilme ve geri tepmesi)
  • Enfeksiyon (Ensefalit, menenjit)
  • Metabolik ( Hipoksi, Hiperkapni, Hipoglisemi vb)
  • Kraniyofasyal bozukluklar ( Kafatası, boyun , gözler, burun , kulaklar, diş, sinüsler vb)
  • Nevraljiler

Yaklaşım

Potansiyel ciddi sebepleri araştırmak için ayrıntılı hikayesi alınmalı ve muayenesi ayrıntılı olarak yapılmalı ( Vital bulgular ve nörolojik muayene dahil olarak yapılmalı) . Özellikle aşağıdaki durumlar ekarde edilmelidir.( Bazı tipik özellikler parantez içinde yazılmıştır;

  • Subaraknoid kanama (Ani , ciddi başlangıç, bayılma)
  • Menenjit veya Ensefalit ( Ateş, ense sertliği)
  • Kafa travması( Hikaye ve travma bulguları)
  • İntrakraniyal basınç artışı ( Papilödem, retinal ven pulpasyonunun kaybı)
  • İnme (Fokal norolojik bulgular)
  • Akut glakom ( Ağrılı kırmızı göz vardır, Görme keskinliğinde artış, düzensiz yarı dilate pupil görülür)
  • Temporal Arterit ( Çene ağrısı görülür, Temporal arter de hassasiyet vardır)

Hikaye

Ciddi patolojiyi destekleyen durumlar:

  • Ani başlangıçlı başağrısı
  • O ana kadarki en şiddetli ağrı
  • Başağrısının tipinde oluşan belirgin değişiklik olması
  • Bilinen HIV yada malignite
  • Ventrikülo-peritonel şant varlığı
  • Efor sırasında gelen başağrısı
  • Elli yaşından sonra yeni başlangıçlı baş ağrısı

İlaçlar ve zehirlenme varlığını sorgulamak tanı koymakda fayda sağlayabilir (örneğin CO zehirlenmesi)

MUAYENE

    Nabız hızı, GKS, solunum hızı, KB, ateş, SpO2 değerlendirilmelidir.

  • Kas hassasiyeti, arteriyal hassasiyet nevralji için tetik noktalarını ve kafa travması bulgularını değerlendirebilmek için öncelikli baş muayenesi yapılmalıdır.
  • Görme keskinliği, pupil reaksiyonu , göz haraketleri için göz muayenesi yapılmalıdır. Papil ödemini değerlendirebilmek için fundus muayenesi yapılmalıdır.
  • Palpasyonla sinüslerde hassasiyet olup olmadığı muayene edilmeli böylece sinüzit tanısı ekarde edılmeye çalısılmalıdır
  • Kulakta hemotimpanium veya bir enfeksiyon olup olmadığına bakılmalı
  • Ağız boşluğunda enfeksiyon olup olmadığına bakılmalıdır
  • Menengokok enfeksiyonu açıcından ciltte purpura döküntü gibi belirtiler olup olmadığına bakılmalı
  • Kraniyal sinirler kas tonusu güç, duyu , kordinasyon ve refleksler de dahil olmak üzere tam bir norolojik muayene yapılmalı

Kernig bulgusunu değerlendir. ( Meningeal irritasyon varlığında kalça fleksiyon pozisyonundayken dizlerin düzleştirilmesi hastada rahatlama olmasını sağlamaktadır)


Kaynak:

Oxford acil tıp el kitabı. Jonathan Wyatt , Robin İllingworth İstanbul Tıp Kitapevi 2013