Prof Dr Hüseyin Oflaz

Kardiyoloji Prof. Dr.

İstanbul
drhuseyinoflaz@usaper.com
6902

Kış ve Kalp Damar Hastalıkları İlişkisi

Kış geldi. Kış mevsimi ve kalp-damar hastalıkları arasında çok ilişki var...bunlara kısa kısa değineceğiz.

1-Kışın kalp krizi sık olur ya da aterom plağı olan her yerde sorun artar. Çünkü oluşan her türlü pnömoni, gribal infeksiyonlar, idrar yolu, tonsillit, sinüzit vb nedenlerle oluşan taşikardi ve kanda artan CRP vb inflamasyon markerları ve matriks metalloproteinazlar gider aterom plağını rüptüre ederler veya erozyona uğratıp endotel disfonksiyonu yaparlar ve böylece bu bölgeye trombositler adezyona ve sonra agregasyona neden olup nonst yada st elevasyonlu mi tetiklerler. karotis palığını rüptüre ederse inme yaparlar. mezenter arter plağını rüptüre ederseler akut mezenter iskemi ve totalm kolektomiye giden ve ex olan var... ****Yani birgün bir yakınımız özellikle diyabet yada sigara içen bir koah ise ve kışın pnömoni olursa (DAHA ÖNCE HİÇBİR KARDİYAK HASTALIĞI OLMASADA) aniden göğüs ağrısı başlayıp 1-2 dk yada 1-2 saat süren bir akut mi süreci başlayabileceğini unutmayalım. lütfen en azından herkes yakınını ve gördüğü YÜKSEK RİSKLİ KİŞİYİ uyarsın ve desin ki; AMAN SENDE şu ana kadar hiçbir hastalığın olmasada içtiğin sigara ve diyabet nedeniyle DAMAR HASTALIĞI VE KALP KRİZİ RİSKİN VAR. PNÖMONİ VB ÜSYE-ASYE OLURSAN VE ANTİBİYOTİK BAŞLANSADA 1-2 GÜN İÇERİSİNDE TİPİK GÖĞÜS AĞRIN OLURSA AMAN DR GİT VE EKG ÇEKTİR VE TROPONİN BAKTIR. ÇÜNKÜ KALP KRİZİ GEÇİRİYOR OLABİLİRSİN diye öneride bulunmalıyız. BELKİDE YÜKSEK RİSKLİ GRUP PNÖMONİ OLUNCA ANTİBİYOTİĞİN YANINDA RUTİN 1-2 ASPİRİN VERELİM DİYE YAYINLAR ÇIKARSA ŞAŞIRMAYALIM. YADA HER PNÖMONİDE PA AKCİĞER ÇEKER GİBİ EKG-TROPONİN RUTİN BAKALIM DİYE KILAVUZ BİLİGİSİ ÇIKABİLİR.... 2-İnfeksiyon durumunda metabolizma hızlanır ve nabız artar. Daha önce bilinen kalp yetersizliği olanlarda yaz aylarında kompanse ky olsa dahi kış aylarında özellikle pnömoni olunca hem infeksiyonun metabolizma artırıcı etkisi, hem oluşan hipoksinin sağ ventrikül yükünü ve pulmoner arter basıncını arttırması nedeniyle sağ kalp ve/veya sol kalp yetersizliği artar ve hasta dekompanse olur. ödem asit ve paroksismakl nokturnal dispne başlar. Kalp yetersizliği olanlarda infeksiyon olunca mümkünse yatış ve İV antibiyotik verilmeli. hastaya basit oral bir antibiyotik 2-3 gün sonra hastanın önce solunum sonrada kalp yetersizliğinden entübe olmasına neden olabilir. AMAN KY OLANLARI UYARALIM. İNFEKSİYON DURUMUNDA KARDİOLOGU BİLMELİ VE GEREKİRSE FUROSEMİD DOZUNU ARTTIRMALI. İV ANTİBİYOTİK VE 1-2 GÜN BELKİ YATIŞ...İNFEKSİYON HER HASTADA SIKI KİLO TAKİBİ YAPMALI VE HASTA 1 KİLO BİLE ALSA DEKOMPANSE OLMAYA BAŞLAMIŞ DİYEREK FUROSEMİD DOZU ARTTIRILIR. ÖDEM İÇİN 3-5 KİLO ARTMALI. PROBNP İMKANI VARSA BAKMALI......hastaya basit bir antibiyotik verip ky tedavisinide gözden geçirmezseniz yani sıradan ky olmayan bir hasta gibi davranırsanız, hasta 3-4 gün sonra ky dekompanse olur ve ky yanında solunum ve hatta böbrek yetersizliği gelişir ve iş karışır ve entübe olur ve yoğun bakım ve 1 ay yatış ve sonra %80 ex......... 3-Kış aylarında sıkça kullanılan psödoefedrinli veya bol kafeinli ilaçlar koronerlerde vazokonstrüksiyon ve taşikardi yaparak akut myokard infarktüsünü tetikleyebilirler. ayrıca taşikardi yaparak, periferik direnci arttırp hipertansiyon yaparak, myokardı irrite ederek hem kalp yetersizliğini kötüleştirebilirler, atrial fibrilasyon yapıp inmeye yol açabilirler, ventriküler taşikardi ya da VF yapıp ölüme yol açabilirller, akut mi yapabilirler, hipertansif ataklara neden olurlar, hipertansif akciğer ödemine sokabilirler......AMAN PSÖDOEFEDRİNE DİKKAT. DAHA ÖNCE BİLİNEN KALP HASTALARINA ZATEN YAZMAYALIM. DAHA ÖNCE KALP HASTALIĞI OLMAYAN ÖZELLİKLE 50 YAŞ ÜSTÜNE YİNE YAZMAYALIM. ZATEN İNFEKSİYON ATEROM PLAĞINI EROZE ETMİŞSE SİZDE PSÖDOEFEDRİNLE SHEAR STRESSİ ARTTIRIP PALK RÜPTÜRÜ VE AKUT Mİ KOLAYLIŞTIRMAYIN.......AYRICA yaygın myalji var diyede yoğun nonsteroid antiinflamatuvarda vermeyelim. nsaii su ve tuz tutar ve ky kötüleştirir ve zaten çoğu asa vb alıyor, siz nsaiii verirseniz GİS kanama riski artar 4-Bilinen koroner kalp hastalığı olanlar kışın infeksiyon olmasada soğuk ve rüzgar özellikle göğüs üzerine gelirse koroner spazm ve angina pektoris oluşumunu arttırabilir....SOĞUK HAVA=SANKİ YOKUŞ ÇIKIYORMUŞ GİBİ 5-Hasta atrial fibrilasyon ya da protez kapak nedeniyle coumadin alıyorsa ve sizde pnömoni vb nedenlerle haklı olarak antibiyotik ve diğer ilaçları verdiğinizde (özellikle antibiyotikler) coumadin yıkımını arttırarak yada azaltarak, ve barsak florasını bozarak (bakteri ve K vitamini sentezini ve coumadini ve f 2, 7, 9,10 hatırlayalım) INR değerleri aylardır stabil giden birisinde antibiyotiğin 3-4.günü ınr aniden çok yükselip hastada kafa içi vb ölümcül kanama yapabilir veya ınr aniden hızlı düşüp özellikle protez kapağı olanlarda (aman mitral metalik kapağa dikkat) kapak üzerinde trombüs oluşabilir ve ölümcül emboli ve akut kapak yetersizliği ve hasta ex olabilir. ****Özellikle antibiyotik başlanan hasta coumadin alıyorsa ınr değerlerim stabil dese ve daha yeni baktırdım ve bir sonrakini 3 hafta sonra baktıracam desede siz antibiyotiğin 3-4. günü hemen ınr baktırıp gereken düzeltmeyi yapın....ve antibiyotik bitene ve sonrasındaki ilk 1 hafta boyunca ınr 2-3 günde bir bakalım lütfen....KIŞ AYLARINDA COUMADİN ALANLARDAKİ ÖZELLİKLE ANİ KANAMA YAPICI INR YÜKSEKLİKLERİNİN EN SIK SEBEBİNİN BAŞLANAN ANTİBİYOTİKLER OLDUĞUNU BİLİYORMUYDUNUZ....... 6-Kış aylarında oluşan özellikle gribal infeksiyonlar akut viral perikardit veya myoperikarditin sık sebebi olduğunu unutmayalım. Oluşan viral perikarditlerin çoğu spontan düzeliyor ve hastanın rastgele aldığı nsaii işe yarıyor ve tedavi ediyor. ama beraberinde myokardit varsa ölümcül aritmiler VT-VF bazen ani ölüme yol açıyor. birde psödoefedrin verilmişse bu VT-VF daha kolay oluyor.İŞTE KIŞ AYLARINDA ÖZELLİKLE VİRAL İNFEKSİYON GEÇİRENLERDE BATICI KAREKTERDE ÖNE DOĞRU EĞİLMEKLE AZALAN GÖĞÜS AĞRISI OLURSA DOKTORA BAŞVURMALIYIZ DİYE HASTALARI UYARMALI, POLİKLKİNİĞE GELEN HER İNFEKSİYONLU HASTAYA PERİKARDİT AĞRISINI SORMALI, FROTMAN VARMI DİNLENİLMELİ, ŞÜPHE VARSA EKG ÇEKİLİP YAYĞIN ST ELEVASYONU, RESİPROK YOK, PR SEGMENT DEPRESYONU VARMI BAKMALI, HEMODİNAMİ KÖTÜ İSE EKO VEYA TORAKS BT İSTEMELİ, MYOKARDİT İÇİN HER HASTAYA TROPONİN İSTEMELİ VE POZİTİF İSE YATIRMALI, EKO YAPMALI.... 7- HER NE KADAR NET OLMASADA ÖZELLİKLE HASTA ANTİARİTMİK OLARAK PROPAFENON, AMİODARON, SOTALOL VB ALIYORSA VE SİZ HASTAYA MAKROLİD, KİNOLON VB ANTİBİYOTİK VERİRSENİZ QT MESAFESİNİ UZATAN BU İLAÇLAR QT Yİ DAHA DA UZATIP TORSADES POİNTES YAPIP ANİ ÖLÜM YAPABİLİRLER. Aman antihistaminiklerede dikkat qt yi uzatırlar. rastgele önümüze gelene bu AVİL yapma aşkı neden tam çözemedim.... 8-Kış aylarında oluşan ATEŞ intermittan BRUGADA send vb manifest yani görünür hale getirebilir ve bazen bu brugadalar ateşli hastalıkta ortaya çıkıp ani ölüme yol açabilir...sizin bazen febril konvülziyon ve sonrası ölüm aslında bir brugadanın VF ve ölümüde olabilir. Ailesinde genç yaşta ölüm olanlarda farklı çarpıntı vb varsa veya bilinen brugada sendromu olup asemptomatik olanlarda ateşli hastalıklarda ateşin hızla düşürülmesi gerekebilir ve belkide 1-2 gün yatış... bu konu tartışılıyor...... 9- Kış aylarında oluşan infeklsiyon ve özellikle de pnömoni nedeniyle oluşan sağ kalp yetersizliği Virchow triadına göre alt ekstremite derin venlerinde trombüse ve oradan da pulmoner emboli yapabilirler. özellikle yaşlı veya kanser vb olanlar ağır infeksiyon geçiriyot ve immobilse enoksoparin DVT proflaksisi için gerekebilir.HASTALARDAKİ WELLS SKORUNA GÖRE ENOKSOPARİNİ UNUTMAYALIM VE PNÖMONİ VB İNFEKSİYON GEÇİRENLERDE ANİ OLUŞAN NEFES DARLIĞI, GÖĞÜS AĞRISI VEYA SENKOP OLURSA AMAN CANIM ZATEN AKCİĞERDE PNÖMONİ VAR DEYİP BRONKODİLATATÖR VERİP GEÇİŞTİRMEDEN ÖNCE PULMONER EMBOLİYİDE DÜŞÜNELİM. VE D DİMER BAKILINCADA ZATEN İNFEKSİYONDA YÜKSELİR DEYİP HEMEN PULMONER EMBOLİDEN UZZAKLAŞMAYIN VE SKORA GÖRE GEREKİRSE KAN GAZI, EKO VE SPİRAL TORAKS BT İSTEYELİM. AMAN DİKKATTTTTTTT 10-Kış aylarında oluşan infeksiyonlar hastanın ıvı alımını bozup ve kusma vb nedenlerle ve ky varsa kötüleşmesi nedeniyle KARDİYORENAL SENDROM VB nedenlerle böbrek yetersizliğinde kötüleşme yapabiliyorlar ve buda dolaylı olarak kardiyorenal sendrom üzerinden dekompanse ky yapabilmektedir DEVAMI VAR.ŞİMDİLİK ANA HATLARIYLA BUNLARA DİKKAT

Prof Dr Hüseyin Oflaz